तंत्रज्ञानAlso known as: Point of Sale, Billing Terminal, Cash Register

POS Meaning

रिटेल काउंटरवरील प्रणाली, हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर, जिथे विक्री व्यवहार पूर्ण केले जातात, किंमती स्कॅन केल्या जातात, पेमेंट गोळा केले जातात, आणि रिसीप्ट्स तयार केली जातात.

Full definition

POS (Point of Sale) रिटेल काउंटरवरील हार्डवेअर-सॉफ्टवेअर संयोजनाला संदर्भित करते जिथे विक्री अंतिम केली जाते. DMart किंवा Spencer's सारख्या मॉडर्न ट्रेड आउटलेट्समध्ये, POS टर्मिनल्स बारकोड्स स्कॅन करतात, सूट लागू करतात, GST मोजतात, रोख, कार्ड, किंवा UPI द्वारे पेमेंट स्वीकारतात, आणि रिसीप्ट्स प्रिंट करतात. POS रिअल टाइममध्ये इन्व्हेंटरी कमी करते, शेल्फ स्टॉक पारच्या खाली गेल्यावर पुनर्भरण अलर्ट्स ट्रिगर करते.

भारतीय जनरल ट्रेड (GT) चॅनेलमध्ये, POS प्रवेश कमी राहतो. बहुतेक किराणा दुकाने अद्याप हस्तलिखित बिल्स किंवा बेसिक बिलिंग सॉफ्टवेअरसह कार्य करतात. तथापि, ₹5 कोटी टर्नओव्हरच्या वर अनिवार्य डिजिटल बिलिंग आणि ई-इनव्हॉइसिंग अनुपालन सारख्या सरकारी पुश लहान रिटेल फॉर्मॅट्समध्ये देखील POS अवलंब वेगवान करत आहेत. क्लाउड-आधारित Android POS सिस्टम्स आता ₹8,000-15,000 इतक्या कमी किंमतीत आहेत, मध्यम-आकाराच्या रिटेलर्ससाठी प्रवेशयोग्य बनवतात.

ब्रँडसाठी, मॉडर्न ट्रेडमधील POS डेटा सोने आहे, तो रिअल-टाइम सेल-थ्रू दृश्यमानता प्रदान करतो जी GT चॅनेलमधील सेकंडरी सेल्स डेटाला पूरक आहे, अचूक मागणी अंदाज आणि सेल्स अॅनालिटिक्स सक्षम करते.

Real-world example

चेन्नईतील एक Spencer's आउटलेट त्याच्या POS टर्मिनल्सद्वारे प्रति तास 400+ आयटम्स स्कॅन करते; रिअल-टाइम फीड Britannia च्या प्रादेशिक टीमला कोणते बिस्किट SKUs शेल्फवरून उडत आहेत हे अचूकपणे पाहण्यास देते.

Go deeper

Guides that use this term

The definition is the starting point. These walk through what it means for a working distribution business in India.

FMCG Distributor Margin & Profit Guide India: What You Really Earn in 2026

FMCG distributor margins in India range from 3-8% for packaged goods to 8-15% for dairy, but hidden costs often slash net profits to 1-3%. This guide breaks down real margin structures by category, reveals overlooked cost centres, and shows how technology can improve net margins by 2-4 percentage points.

How to Calculate Distributor ROI in FMCG: Formula, Examples & Benchmarks

Most FMCG distributors in India cannot accurately calculate their return on investment. This guide provides the exact ROI formula, worked examples across three distributor sizes, category-wise benchmarks, and actionable strategies to improve profitability.

FMCG Distribution Startup Checklist: 25 Points Before Signing Any Agreement

Signing an FMCG distributorship agreement without thorough preparation is a recipe for financial losses, legal disputes, and operational chaos. This 25-point checklist — organized across five critical categories — ensures you have every base covered before committing your capital and signing on the dotted line.

All free calculatorsROI, margin, start-up investment and trade schemes.

Where it applies

Applicable industries

This term is relevant across the following SpireStock-supported industries.

Dairy Distribution

End-to-end dairy distribution software for milk, curd, paneer, and ghee brands. Manage orders, crates, cold chain, and GST billing in one platform.

Explore industry

FMCG Distribution

Streamline FMCG distribution with order management, beat planning, retailer tracking, and GST billing. Built for Indian FMCG supply chains.

Explore industry

Beverage Distribution

Manage beverage distribution with cold chain tracking, crate management, route optimization, and real-time delivery monitoring. Try SpireStock free.

Explore industry

Bakery & Confectionery Distribution

Distribution software for bakeries and confectionery brands. Manage short-shelf-life products, daily dispatch, returns, and retailer credit efficiently.

Explore industry