वित्त आणि अनुपालनAlso known as: Tax Deducted at Source, Withholding Tax

TDS / टॅक्स डिडक्टेड अॅट सोर्स Meaning

आयकर कायद्याअंतर्गत एक यंत्रणा जिथे पेमेंट करणारा शिल्लक रक्कम पेमेंट प्राप्तकर्त्याला देण्यापूर्वी कमिशन, भाडे, किंवा व्यावसायिक शुल्क सारख्या पेमेंटमधून विहित दराने कर वजा करतो.

Full definition

टॅक्स डिडक्टेड अॅट सोर्स (TDS) ही भारतीय आयकर कायदा, 1961 अंतर्गत आगाऊ कर संकलनाची प्रणाली आहे. विशिष्ट निर्दिष्ट पेमेंटचा पेमेंट करणारा — जसे की कमिशन, ब्रोकरेज, भाडे, व्यावसायिक शुल्क, किंवा करार कार्य — पेमेंट करण्यापूर्वी लागू दराने कर वजा करणे आणि वजा केलेली रक्कम सरकारकडे जमा करणे आवश्यक आहे. वितरण संदर्भात, TDS सर्वात सामान्यपणे C&F एजंट, सुपर-स्टॉकिस्ट, आणि लॉजिस्टिक्स सेवा प्रदात्यांना दिलेल्या कमिशनवर लागू होते.

उदाहरणार्थ, जर ब्रँड C&F एजंटला कमिशन म्हणून ₹1,00,000 देत असेल, तर त्याने 5% (कलम 194H) ने TDS वजा करावा आणि एजंटला फक्त ₹95,000 द्यावेत. ₹5,000 सरकारकडे जमा केले जातात, आणि एजंटला त्यांच्या वार्षिक आयकर रिटर्नमध्ये त्यासाठी क्रेडिट मिळते. गैर-अनुपालन — वजा करण्यात अपयश, चुकीच्या दराने वजा करणे, किंवा उशिरा जमा करणे — दरमहा 1-1.5% व्याज आणि कलम 234E आणि 271C अंतर्गत दंड आकर्षित करते.

बिलिंग आणि अकाउंटिंग सिस्टममध्ये, TDS गणना पेमेंटच्या स्वरूपावर आणि पेमेंट प्राप्तकर्त्याच्या PAN स्थितीवर आधारित स्वयंचलित आहे. सिस्टम TDS प्रमाणपत्रे (फॉर्म 16A) जनरेट करते, त्रैमासिक TDS रिटर्न्स (फॉर्म 26Q) फाइल करते, आणि TRACES पोर्टलविरुद्ध कपात रीकन्साइल करते — शेकडो वितरक आणि विक्रेता पेमेंट्सवर मॅन्युअली हाताळल्यास अत्यंत त्रुटी-प्रवण कार्ये.

Real-world example

गुजरात कोऑपरेटिव्ह मिल्क मार्केटिंग फेडरेशन (Amul) त्याच्या 500+ C&F एजंटांपैकी प्रत्येकाला दिलेल्या ₹2.4 लाख वार्षिक कमिशनवर 5% TDS कापते आणि फॉर्म 26Q सह त्रैमासिक TDS जमा करते.

Go deeper

Guides that use this term

The definition is the starting point. These walk through what it means for a working distribution business in India.

FMCG Distributor Margin & Profit Guide India: What You Really Earn in 2026

FMCG distributor margins in India range from 3-8% for packaged goods to 8-15% for dairy, but hidden costs often slash net profits to 1-3%. This guide breaks down real margin structures by category, reveals overlooked cost centres, and shows how technology can improve net margins by 2-4 percentage points.

How to Calculate Distributor ROI in FMCG: Formula, Examples & Benchmarks

Most FMCG distributors in India cannot accurately calculate their return on investment. This guide provides the exact ROI formula, worked examples across three distributor sizes, category-wise benchmarks, and actionable strategies to improve profitability.

FMCG Distribution Startup Checklist: 25 Points Before Signing Any Agreement

Signing an FMCG distributorship agreement without thorough preparation is a recipe for financial losses, legal disputes, and operational chaos. This 25-point checklist — organized across five critical categories — ensures you have every base covered before committing your capital and signing on the dotted line.

All free calculatorsROI, margin, start-up investment and trade schemes.

Where it applies

Applicable industries

This term is relevant across the following SpireStock-supported industries.

Dairy Distribution

End-to-end dairy distribution software for milk, curd, paneer, and ghee brands. Manage orders, crates, cold chain, and GST billing in one platform.

Explore industry

FMCG Distribution

Streamline FMCG distribution with order management, beat planning, retailer tracking, and GST billing. Built for Indian FMCG supply chains.

Explore industry

Beverage Distribution

Manage beverage distribution with cold chain tracking, crate management, route optimization, and real-time delivery monitoring. Try SpireStock free.

Explore industry

Bakery & Confectionery Distribution

Distribution software for bakeries and confectionery brands. Manage short-shelf-life products, daily dispatch, returns, and retailer credit efficiently.

Explore industry